Pozwolenie na pobyt
Z dniem przystąpienia Polski do UE, obywateli RP, jako obywateli Unii obowiązują unijne regulacje dotyczące prawa pobytu. Ograniczenia dotyczące swobodnego przepływu pracowników nie oznaczają ograniczenia prawa pobytu. Obywatele RP mają więc prawo mieszkać w dowolnym kraju UE pod warunkiem, że posiadają wystarczające środki finansowe i ubezpieczenie zdrowotne gwarantujące, że nie staną się obciążeniem dla systemu opieki społecznej kraju zamieszkania.

01.05.2004 prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania w RFN uzyskują następujące osoby:

przedsiębiorcy prowadzący samodzielną działalność gospodarczą, zarejestrowaną w RFN
przedsiębiorcy świadczący usługi na własny rachunek (we wszystkich branżach)
pracownicy przedsiębiorstw usługowych świadczących usługi poza sektorami: budowlanym (wraz z sektorami pokrewnymi), sprzątania obiektów i środków transportu, dekoracją wnętrz
pracownicy będący tzw. „personelem kluczowym” (personel zarządzający, specjaliści o wysokich kwalifikacjach, niezbędnych do prowadzenia przedsiębiorstwa polskiej firmy w RFN)
odbiorcy usług
uprawnieni do pobytu
renciści, studenci i inne osoby, nie podejmujące działalności zarobkowej
Prawo to nie przysługuje:

pracownikom (z wyjątkiem „personelu kluczowego”)
pracownikom przedsiębiorstw usługowych świadczących usługi w sektorach: budowlanym (wraz z sektorami pokrewnymi), sprzątania obiektów i środków transportu, dekoracji wnętrz
Osobom posiadającym prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terenie UE, przysługuje również prawo (w formie roszczenia) do otrzymania pozwolenia na pobyt na terenie Wspólnoty Europejskiej (niem. Aufenthaltserlaubnis-EG).

Wniosek o wydanie pozwolenia na pobyt należy złożyć we właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie ds. cudzoziemców lub w urzędzie meldunkowym, po uprzednim zameldowaniu. Do wypełnionego wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:

dowód osobisty lub paszport
dwa zdjęcia paszportowe
oraz dodatkowo, w przypadku:

pracowników: zaświadczenie wystawione przez pracodawcę o podjęciu stosunku pracy lub zobowiązanie przyszłego pracodawcy do przyjęcia do pracy
osób podejmujących samodzielną działalność gospodarczą: zgłoszenie działalności gospodarczej (niem. Gewerbeanmeldung)
osób nie podejmujących działalności zarobkowej: zaświadczenie o posiadaniu środków finansowych wystarczających do opłacenia egzystencji (np. emerytura, wyciąg z konta), zaświadczenie o ubezpieczeniu zdrowotnym na terenie RFN
studentów: zaświadczenie z uczelni o przyjęciu na studia, zaświadczenie o dysponowaniu wystarczającymi środkami na utrzymanie (wystarczy pisemne zobowiązanie rodziców do pokrycia kosztów utrzymania)
Procedura związana z uzyskaniem pozwolenia na pobyt trwa 1 miesiąc i jest dla obywateli UE nieodpłatna. Pozwolenia wydawane są z zasady na okres 5-letni, dla studentów 2-letni.

Jednak pracownicy z Polski (oraz członkowie ich rodzin), którzy w dniu przystąpienia Polski do UE (lub później) posiadali pozwolenie na pracę przez okres nieprzerwanie 12 miesięcy (lub dłużej), zachowują prawo dostępu do rynku pracy UE. Prawo to nie dotyczy pracowników zatrudnionych w celu realizacji usług lub w ramach realizacji umów o dzieło.